Wybór drzwi przeciwpożarowych EI 30 lub EI 60 zależy od wymaganej klasy odporności ogniowej zamknięcia otworu, określonej w dokumentacji projektowej i przepisach właściwych dla danej przegrody. EI 30 oznacza zachowanie szczelności i izolacyjności ogniowej przez 30 minut w warunkach badania, a EI 60 — przez 60 minut. Zgodnie z ogólną zasadą dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego otwór w ścianie REI 60 wymaga zamknięcia co najmniej EI 30, a w ścianie REI 120 — co najmniej EI 60, o ile szczególne wymagania nie stanowią inaczej. Dobór musi uwzględniać także wymaganą dymoszczelność, samoczynne zamykanie oraz zgodność montażu z dokumentacją całego zestawu drzwiowego.
Jak wybrać drzwi przeciwpożarowe EI 30 lub EI 60?
Drzwi przeciwpożarowe dobiera się do wymaganej klasy odporności ogniowej przegrody i funkcji otworu, a nie według zasady, że wyższa klasa zawsze będzie lepszym wyborem. EI 30 oznacza zachowanie szczelności i izolacyjności ogniowej przez 30 minut, a EI 60 — przez 60 minut w warunkach badania. O tym, która klasa jest potrzebna, rozstrzygają przede wszystkim projekt ochrony przeciwpożarowej oraz wymagania dla danego oddzielenia.
Przed wyborem warto ustalić, jakie wymagania ma ściana, w której znajdzie się otwór, oraz czy potrzebna jest również dymoszczelność lub samoczynne zamykanie. Porównując drzwi przeciwpożarowe EI 30 i EI 60, należy sprawdzić cały zestaw drzwiowy: skrzydło, ościeżnicę, uszczelki, okucia i sposób montażu. Sama tabliczka na skrzydle nie potwierdza jeszcze, że przegroda będzie działać zgodnie z założeniami projektu.
W praktyce najwięcej błędów pojawia się przy zastępowaniu istniejących drzwi nowymi. Jeśli dokumentacja wymaga EI 60, nie można zamontować EI 30 tylko dlatego, że otwór ma typowe wymiary albo sąsiednie drzwi wyglądają podobnie. Z kolei zastosowanie EI 60 w miejscu przewidzianym dla EI 30 nie zwalnia ze sprawdzenia pozostałych parametrów, takich jak dymoszczelność, szerokość przejścia czy współpraca z systemem kontroli pożaru.
Co oznaczają oznaczenia drzwi przeciwpożarowych EI 30 i EI 60?
Oznaczenie EI informuje, jak długo drzwi przeciwpożarowe zachowują szczelność ogniową E oraz izolacyjność ogniową I. Liczba 30 lub 60 podaje czas w minutach, ustalony w badaniu i potwierdzony klasyfikacją. Nie jest to gwarancja, że każdy rzeczywisty pożar będzie rozwijał się w identyczny sposób.
Szczelność E oznacza ograniczanie przedostawania się płomieni i gorących gazów przez zamknięte drzwi. Izolacyjność I dotyczy ograniczenia wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej. Obie właściwości mają znaczenie przy oddzielaniu części budynku, ponieważ pomagają utrzymać warunki potrzebne do ewakuacji i ograniczyć rozprzestrzenianie się pożaru.
Drzwi przeciwpożarowe mogą mieć także dodatkowe oznaczenia. Klasa C odnosi się do zdolności samoczynnego zamykania, a klasy Sa lub S200 dotyczą dymoszczelności. Nie należy zakładać, że każde drzwi EI 60 są automatycznie dymoszczelne. Wymagane właściwości trzeba odczytać z dokumentacji projektowej i dokumentów potwierdzających właściwości konkretnego wyrobu. Klasyfikację odporności ogniowej i dymoszczelności opisuje norma PN-EN 13501-2, a badania odporności ogniowej drzwi — PN-EN 1634-1.
Gdzie są wymagane drzwi przeciwpożarowe o klasie EI 30?
Drzwi przeciwpożarowe EI 30 stosuje się tam, gdzie projekt przewiduje zamknięcie otworu o odporności ogniowej wynoszącej co najmniej 30 minut. Przykładem może być otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego klasy REI 60, jeżeli zastosowanie mają ogólne zasady wynikające z warunków technicznych. Ostateczną klasę zawsze należy potwierdzić dla konkretnego miejsca w budynku.
Zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą ścian oddzielenia przeciwpożarowego zamknięcie znajdującego się w nich otworu powinno mieć klasę odporności ogniowej nie niższą niż połowa klasy tej ściany. Nie oznacza to jednak, że każde drzwi osadzone w ścianie REI 60 można bez dalszej analizy wymienić na EI 30. Znaczenie mają również funkcja pomieszczeń, rozwiązania przyjęte w projekcie i szczególne wymagania dla danej przegrody.
Podczas kontroli drzwi przeciwpożarowych EI 30 warto zwrócić uwagę na ich faktyczne użytkowanie. Skrzydło powinno domykać się bez ocierania o posadzkę, uszczelki muszą być kompletne, a samozamykacz — jeśli jest wymagany — sprawny. Klinowanie drzwi w pozycji otwartej usuwa jedną z podstawowych barier, które mają ograniczać rozprzestrzenianie się dymu i ognia.
Kiedy trzeba zastosować drzwi przeciwpożarowe o klasie EI 60?
Drzwi przeciwpożarowe EI 60 są potrzebne wtedy, gdy dla danego otworu wymagana jest co najmniej godzinna szczelność i izolacyjność ogniowa. W przypadku ściany oddzielenia przeciwpożarowego klasy REI 120 ogólna zasada dotycząca zamknięć otworów prowadzi do wymagania EI 60. Nie wolno jednak wyznaczać klasy wyłącznie na podstawie wyglądu ściany lub przeznaczenia budynku.
Klasa EI 60 może wynikać również ze szczegółowych rozwiązań projektowych dotyczących wydzielenia pomieszczeń albo ochrony dróg ewakuacyjnych. Dlatego przy odbiorze i wymianie drzwi przeciwpożarowych trzeba sprawdzić rysunki, opis techniczny oraz dokumentację bezpieczeństwa pożarowego. Jeśli zapisy są niejednoznaczne, właściwą klasę należy wyjaśnić przed zamówieniem i montażem, a nie dopiero podczas odbioru.
Wyższa klasa nie naprawi błędnego osadzenia zestawu. Drzwi przeciwpożarowe EI 60 muszą zostać zamontowane w przegrodzie i w sposób objęty dokumentacją wyrobu. Przypadkowa zmiana ościeżnicy, okuć lub sposobu uszczelnienia szczeliny montażowej może sprawić, że deklarowana odporność ogniowa nie będzie odnosiła się do wykonanego rozwiązania.
Jak sprawdzić wymagania i utrzymać skuteczność oddzielenia?
Wymagania należy najpierw odczytać z dokumentacji projektowej, a stan drzwi sprawdzać podczas użytkowania i konserwacji. Weryfikacja powinna obejmować klasę EI, ewentualną dymoszczelność, sposób zamykania, zgodność montażu z dokumentacją wyrobu oraz stan wszystkich elementów zestawu. Tylko kompletne i prawidłowo działające drzwi przeciwpożarowe spełniają swoją funkcję.
Przy okresowej kontroli sprawdza się, czy skrzydło zamyka się samoczynnie i szczelnie przylega, czy zawiasy oraz zamek działają poprawnie, a uszczelki nie są uszkodzone. Trzeba również ocenić, czy w skrzydle lub ościeżnicy nie wykonano nieprzewidzianych otworów oraz czy późniejsze prace instalacyjne nie naruszyły przegrody. Wszelkie usterki wpływające na domykanie należy usuwać bez zwłoki.
Nie istnieje jedna zasada nakazująca coroczny przegląd wszystkich drzwi przeciwpożarowych wyłącznie z racji oznaczenia EI. Częstotliwość kontroli należy ustalać na podstawie dokumentacji producenta, instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i zastosowanego wyposażenia. Jeżeli drzwi lub brama przeciwpożarowa są wyposażone w system sterowania i stanowią urządzenie przeciwpożarowe, obowiązują przeglądy i konserwacja zgodnie z właściwą dokumentacją, nie rzadziej niż raz w roku.
Wybór między EI 30 a EI 60 zaczyna się więc od ustalenia wymagań dla otworu, a kończy na poprawnym montażu i utrzymaniu drzwi w sprawnym stanie. Gdy te etapy są ze sobą zgodne, drzwi przeciwpożarowe mogą skutecznie wspierać podział budynku na strefy i ochronę osób podczas pożaru.
Najczęściej zadawane pytania
Jak ustalić wymaganą klasę drzwi przy wymianie istniejącego skrzydła?
Sprawdź klasę zamknięcia otworu w projekcie ochrony przeciwpożarowej i dokumentacji powykonawczej, zamiast kierować się wyglądem starych drzwi. Zweryfikuj też wymagania dotyczące dymoszczelności, samozamykania i szerokości przejścia. Jeśli dokumentacja jest niejasna, wyjaśnij wymagania przed zamówieniem całego zestawu drzwiowego.
Czy drzwi przeciwpożarowe można na co dzień trzymać otwarte?
Nie klinuj skrzydła ani nie blokuj samozamykacza, ponieważ drzwi pozostawione otwarte nie oddzielą stref podczas pożaru. Jeżeli projekt przewiduje utrzymywanie ich w pozycji otwartej, zastosuj rozwiązanie zapewniające automatyczne zwolnienie i zamknięcie drzwi po sygnale pożarowym. Sposób współpracy z systemem sygnalizacji pożaru powinien odpowiadać dokumentacji projektowej.
Jak sprawdzić, czy drzwi mają wymaganą dymoszczelność?
Najpierw odczytaj z projektu, czy dla otworu wymagana jest klasa Sa lub S200. Następnie porównaj to wymaganie z dokumentami klasyfikacyjnymi konkretnego zestawu drzwiowego, ponieważ samo oznaczenie EI nie potwierdza dymoszczelności. Podczas kontroli sprawdź również stan uszczelek i prawidłowe domykanie skrzydła.
Co zrobić, gdy drzwi przeciwpożarowe się nie domykają?
Zgłoś usterkę osobie odpowiedzialnej za utrzymanie budynku i dopilnuj jej niezwłocznego usunięcia. Należy sprawdzić między innymi samozamykacz, zawiasy, zamek oraz to, czy skrzydło nie ociera o posadzkę. Nie wykonuj przypadkowych przeróbek okuć lub ościeżnicy, ponieważ naprawa musi zachować właściwości zestawu drzwiowego.
Jak często kontrolować drzwi przeciwpożarowe wyposażone w system sterowania?
Jeżeli drzwi ze sterowaniem stanowią urządzenie przeciwpożarowe, przeglądy i konserwację wykonuje się zgodnie z dokumentacją techniczną i instrukcją bezpieczeństwa pożarowego, nie rzadziej niż raz w roku. Taka minimalna częstotliwość wynika z rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Podczas przeglądu trzeba sprawdzić także prawidłowe zamknięcie drzwi po uruchomieniu przewidzianego sygnału pożarowego.