W kotłowni wymagającej wydzielenia pożarowego montuje się drzwi o klasie odporności ogniowej określonej w przepisach i projekcie, najczęściej EI30. Klasa EI30 jest co do zasady wymagana przy kotłach na paliwo stałe o łącznej mocy powyżej 25 kW oraz przy kotłach olejowych i gazowych o łącznej mocy powyżej 30 kW, gdy kotłownia podlega wymaganiom wydzielenia. Drzwi EI60 stosuje się, gdy takiej klasy wymaga konkretne oddzielenie pożarowe lub projekt; osobne wymagania mogą dotyczyć wejścia do magazynu oleju opałowego. Deklarowana odporność ogniowa dotyczy kompletnego zestawu drzwiowego zamontowanego zgodnie z jego dokumentacją.
Czy drzwi przeciwpożarowe są wymagane w każdej kotłowni?
Drzwi przeciwpożarowe nie są obowiązkowe w każdej kotłowni. O ich zastosowaniu decydują przede wszystkim rodzaj paliwa, łączna moc kotłów oraz wymagania dotyczące wydzielenia pomieszczenia od pozostałej części budynku. Dlatego przed wyborem drzwi trzeba sprawdzić parametry kotłowni i dokumentację obiektu, a nie kierować się wyłącznie tym, że w pomieszczeniu stoi kocioł.
Najczęstsza wątpliwość dotyczy klasy odporności ogniowej. Porównanie obu klas znajdziesz w artykule Drzwi przeciwpożarowe EI30 czy EI60, od czego zależy wybór?. W kotłowni oznaczenie EI30 na drzwiach nie musi bowiem odpowiadać oznaczeniu EI60 na otaczającej je ścianie. Przepisy określają wymagania dla tych elementów osobno.
Podstawą oceny są warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności wymagania dotyczące kotłowni i ich wydzielenia pożarowego. Istotny jest również projekt ochrony przeciwpożarowej budynku. Jeżeli przewiduje drzwi przeciwpożarowe o określonej klasie, nie można zastąpić ich zwykłym skrzydłem tylko dlatego, że sama kotłownia jest niewielka.
Jakie drzwi przeciwpożarowe wybrać do kotłowni na paliwo stałe lub olej?
Drzwi przeciwpożarowe EI30 są co do zasady wymagane w objętych wymaganiami wydzielenia kotłowniach na paliwo stałe o łącznej mocy cieplnej kotłów powyżej 25 kW oraz w kotłowniach na olej opałowy o mocy powyżej 30 kW. Dla tych pomieszczeń przepisy przewidują również ściany wewnętrzne klasy EI60 i stropy klasy REI60. Próg mocy odnosi się do kotłów łącznie, a nie do mocy pojedynczego urządzenia.
Klasa EI30 oznacza, że kompletny zestaw drzwiowy zachowuje szczelność ogniową i izolacyjność ogniową przez 30 minut w warunkach badania. Nie jest to obietnica, że przez taki czas można bezpiecznie przebywać w zadymionej kotłowni. Zadaniem drzwi jest ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru poza wydzielone pomieszczenie i zapewnienie czasu na ewakuację oraz działania ratownicze.
Przy kotłach olejowych trzeba odróżnić wejście do kotłowni od wejścia do wydzielonego magazynu oleju opałowego. To dwa pomieszczenia, dla których mogą obowiązywać różne wymagania. W magazynie oleju wymagane zamknięcie może mieć klasę EI60, dlatego przeniesienie oznaczenia z drzwi kotłowni na drzwi magazynu byłoby błędem.
Przy mniejszej mocy kotłów nie należy automatycznie zakładać ani obowiązku montażu EI30, ani całkowitego braku wymagań. Znaczenie mają układ budynku, przebieg dróg ewakuacyjnych oraz rozwiązania przyjęte w projekcie. Drzwi przeciwpożarowe dobiera się do konkretnego otworu i wymaganego oddzielenia, nie do samej nazwy pomieszczenia na planie.
Kiedy drzwi przeciwpożarowe EI60 są potrzebne przy kotłach gazowych?
Drzwi przeciwpożarowe EI60 nie są automatycznym wymaganiem dla każdej kotłowni gazowej. W typowym przypadku, gdy kotłownia z kotłami gazowymi o łącznej mocy cieplnej powyżej 30 kW podlega wymaganiom wydzielenia określonym w warunkach technicznych, wymagane zamknięcie ma klasę EI30. EI60 należy zastosować wtedy, gdy taka klasa wynika z wymagań dla konkretnego oddzielenia lub z dokumentacji projektowej.
Oznaczeń EI30 i EI60 nie warto wybierać na zapas bez sprawdzenia projektu. Wyższa klasa drzwi nie naprawi ściany, która nie ma wymaganej odporności ogniowej, ani nieszczelnie wykonanego połączenia ościeżnicy z przegrodą. Ochronę zapewnia cały układ: ściana, zamknięcie otworu oraz prawidłowo wykonane przejścia instalacyjne.
Przed zamówieniem zestawu trzeba odczytać wymaganie z projektu i sprawdzić dokumenty potwierdzające deklarowane właściwości drzwi. Klasyfikacja odporności ogniowej odnosi się do kompletnego wyrobu w określonej konfiguracji, obejmującej między innymi skrzydło, ościeżnicę, uszczelki i okucia. Podstawą oznaczania klas EI jest norma PN-EN 13501-2. Sama tabliczka EI60 na skrzydle nie potwierdza, że dowolna ościeżnica lub dowolny sposób montażu zachowa tę klasę.
W którą stronę powinny otwierać się drzwi przeciwpożarowe do kotłowni?
Drzwi przeciwpożarowe do kotłowni powinny otwierać się zgodnie z projektem i wymaganiami właściwymi dla danego pomieszczenia; nie ma jednej zasady, którą można bez sprawdzenia zastosować do każdej kotłowni. W praktyce wejście często projektuje się tak, aby skrzydło otwierało się na zewnątrz pomieszczenia. Trzeba przy tym upewnić się, że otwarte drzwi nie utrudniają ewakuacji na korytarzu.
Równie ważna jak kierunek otwierania jest możliwość szybkiego opuszczenia kotłowni. Zamki, zasuwy lub dodatkowe zabezpieczenia nie mogą tworzyć przeszkody, której osoba znajdująca się wewnątrz nie będzie w stanie sprawnie pokonać. Wymagany sposób otwierania oraz rodzaj okuć powinny wynikać z przyjętego rozwiązania projektowego.
Drzwi przeciwpożarowe zachowają swoją funkcję tylko wtedy, gdy skrzydło może domknąć się w ościeżnicy. Jeżeli zastosowano samozamykacz, nie należy blokować go klinem ani odłączać. Gdy projekt dopuszcza utrzymywanie drzwi w pozycji otwartej, służy do tego odpowiedni układ zwalniania, który umożliwia ich zamknięcie w razie pożaru. Zwykły ogranicznik podłogowy nie zastępuje takiego rozwiązania.
Jak sprawdzić montaż i stan zamknięcia kotłowni?
Kontrolę należy zacząć od porównania zamontowanych drzwi z wymaganiem w dokumentacji: ich klasy EI, wymiarów, okuć i sposobu montażu. Następnie sprawdza się, czy skrzydło zamyka się bez ocierania, uszczelki są na miejscu, a ościeżnica nie ma uszkodzeń. Szczelina wokół ościeżnicy musi być zabezpieczona w sposób przewidziany dla danego zestawu drzwiowego.
Drzwi przeciwpożarowe należące do zabezpieczeń obiektu wymagają utrzymania w sprawności oraz przeglądów i konserwacji zgodnie z dokumentacją techniczną i zasadami dotyczącymi urządzeń przeciwpożarowych. Przeglądy tych urządzeń wykonuje się nie rzadziej niż raz w roku, chyba że dokumentacja wskazuje częstsze czynności. Niezależnie od formalnego przeglądu warto reagować od razu, gdy skrzydło przestaje się domykać lub pojawi się uszkodzenie uszczelki.
Podczas kontroli szczególną uwagę zwraca się na ślady przeróbek: wycięte otwory wentylacyjne, wymienione okucia czy przewody przeprowadzone przez ościeżnicę. Takie zmiany mogą pozbawić zestaw deklarowanych właściwości ogniowych. Jeśli kotłownia wymaga drzwi przeciwpożarowych, właściwy dobór klasy jest dopiero pierwszym krokiem — równie istotne są montaż zgodny z dokumentacją i zachowanie sprawności drzwi przez cały okres użytkowania.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć moc kotłów przy ustalaniu wymagań dla drzwi?
Zsumuj moce cieplne wszystkich kotłów w danej kotłowni, korzystając z ich danych technicznych i projektu. Progi wskazane w warunkach technicznych odnoszą się do łącznej mocy kotłów, a nie do każdego urządzenia osobno. Następnie sprawdź w dokumentacji budynku, jakiej klasy zamknięcie przewidziano dla wejścia do tego pomieszczenia.
Czy drzwi magazynu oleju mogą mieć taką samą klasę jak drzwi kotłowni?
Nie należy zakładać, że oba wejścia wymagają tej samej klasy odporności ogniowej. Wydzielony magazyn oleju opałowego może wymagać zamknięcia EI60, nawet jeśli dla drzwi kotłowni przewidziano EI30. Przed zakupem sprawdź wymagania dla każdego otworu osobno w projekcie i warunkach technicznych.
Jakie dokumenty sprawdzić przed montażem drzwi przeciwpożarowych?
Najpierw sprawdź projekt, aby ustalić wymaganą klasę EI, wymiary i sposób otwierania drzwi. Następnie porównaj te wymagania z dokumentami potwierdzającymi właściwości kompletnego zestawu drzwiowego oraz z instrukcją montażu. Upewnij się, że przewidziane ościeżnica, okucia i sposób osadzenia odpowiadają konfiguracji opisanej w dokumentacji wyrobu.
Czy można pozostawić drzwi przeciwpożarowe kotłowni otwarte?
Nie blokuj skrzydła klinem ani nie odłączaj samozamykacza, ponieważ drzwi muszą móc się zamknąć w razie pożaru. Jeśli projekt dopuszcza stałe utrzymywanie ich w pozycji otwartej, zastosuj przewidziany w nim układ zwalniania drzwi. Sprawdź również, czy otwarte skrzydło nie ogranicza drogi ewakuacyjnej.
Co zrobić, gdy drzwi przeciwpożarowe kotłowni się nie domykają?
Zgłoś usterkę i nie czekaj z jej usunięciem do planowego przeglądu. Sprawdzenie powinno objąć między innymi samozamykacz, ocieranie skrzydła o ościeżnicę, okucia i stan uszczelek, a naprawa musi być zgodna z dokumentacją zestawu. Drzwi należące do zabezpieczeń przeciwpożarowych obiektu podlegają też przeglądom zgodnie z dokumentacją techniczną, nie rzadziej niż raz w roku, chyba że przewidziano krótszy termin.