Czy drzwi przeciwpożarowe mogą być zamknięte na klucz?

Drzwi przeciwpożarowe mogą być zamknięte na klucz, jeżeli nie uniemożliwia to natychmiastowego otwarcia ich od strony ewakuacji. Wyjście ewakuacyjne nie może wymagać użycia klucza ani szukania osoby, która go posiada. Zamek i okucia muszą być zgodne z dokumentacją danego zestawu drzwiowego, a skrzydło po otwarciu powinno samoczynnie się domykać i zatrzaskiwać. O dopuszczalności zamknięcia decyduje funkcja konkretnych drzwi oraz sposób ich otwierania przez osoby opuszczające budynek.

Kiedy drzwi przeciwpożarowe można zamknąć na klucz?

Drzwi przeciwpożarowe mogą być zamknięte na klucz, jeśli nie uniemożliwia to natychmiastowego użycia wyjścia ewakuacyjnego i nie narusza wymaganej odporności ogniowej przegrody. Decydujące znaczenie ma więc nie sam zamek, lecz funkcja drzwi: czy prowadzą drogą ewakuacyjną, dokąd można się przez nie dostać i jak otwiera się je od strony osób opuszczających budynek.

Przed oceną zamknięcia warto też ustalić, jaką rolę pełnią drzwi w oddzieleniu przeciwpożarowym. Wyjaśnia to artykuł Drzwi przeciwpożarowe EI30 czy EI60, od czego zależy wybór?. Klasa EI30 lub EI60 określa czas zachowania szczelności i izolacyjności ogniowej w warunkach badania, ale sama w sobie nie rozstrzyga, czy skrzydło wolno zamknąć na klucz.

Przykładowo drzwi przeciwpożarowe prowadzące do pomieszczenia technicznego mogą ograniczać dostęp osobom nieupoważnionym. Jeżeli jednak te same drzwi stanowią wyjście z pomieszczenia lub część drogi ewakuacyjnej, osoba znajdująca się po stronie ewakuacji musi móc je otworzyć bez szukania klucza. Tę różnicę trzeba ocenić dla konkretnych drzwi, a nie dla całego typu stolarki.

Czy drzwi przeciwpożarowe na drodze ewakuacyjnej muszą być stale otwarte?

Drzwi przeciwpożarowe na drodze ewakuacyjnej nie muszą stać otworem. Zwykle powinny pozostawać zamknięte jako skrzydła, ale jednocześnie dawać się natychmiast otworzyć od strony ewakuacji. Zamknięcie skrzydła ogranicza rozprzestrzenianie się ognia i dymu; zablokowanie możliwości jego otwarcia może odciąć ludziom drogę ucieczki.

Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. zabrania zamykania drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w razie pożaru lub innego miejscowego zagrożenia. Klucz pozostawiony u pracownika, schowany w szafce albo zawieszony obok drzwi nie daje pewności natychmiastowego otwarcia. W zadymieniu liczą się sekundy, a osoba korzystająca z wyjścia może nie znać budynku.

Nie należy też mylić zamka z podparciem skrzydła. Drzwi przeciwpożarowe wyposażone w samozamykacz powinny domykać się i zatrzaskiwać zgodnie z przyjętym rozwiązaniem. Klinowanie ich w pozycji otwartej osłabia oddzielenie przeciwpożarowe. Jeżeli projekt przewiduje utrzymywanie drzwi w pozycji otwartej, potrzebne jest przeznaczone do tego rozwiązanie, które zwolni skrzydło w warunkach pożaru.

Jak zamknąć drzwi przeciwpożarowe, żeby nie utrudnić ewakuacji?

Drzwi przeciwpożarowe można zabezpieczyć przed wejściem z jednej strony, pozostawiając możliwość otwarcia ich od strony ewakuacji bez klucza. Służą do tego odpowiednio dobrane i dopuszczone do zastosowania z danym zestawem drzwiowym okucia oraz zamki. Nie wystarczy, że pojedynczy element ma odpowiednie oznaczenie: znaczenie ma zgodność całego rozwiązania z dokumentacją drzwi.

W praktyce sposób otwierania dobiera się do użytkowników obiektu i przewidywanych warunków ewakuacji. Okucia awaryjne objęte normą PN-EN 179 stosuje się w sytuacjach, w których użytkownicy znają wyjście i sposób jego obsługi. Urządzenia przeciwpaniczne według PN-EN 1125 są przeznaczone do warunków, w których możliwe jest powstanie paniki. Wybór nie powinien wynikać wyłącznie z wygody codziennego użytkowania.

Przy kontroli proponowanego zamka warto sprawdzić trzy kwestie:

• Czy osoba po stronie ewakuacji otworzy drzwi jednym prostym działaniem, bez klucza i bez dodatkowej wiedzy? Próbę należy wykonać przy drzwiach ustawionych tak, jak będą używane na co dzień.
• Czy zamek, zaczep, okucia i ewentualny samozamykacz są przewidziane do współpracy z danym zestawem drzwi przeciwpożarowych? Samodzielne przeróbki skrzydła lub ościeżnicy mogą pozbawić drzwi wymaganych właściwości.
• Czy po zwolnieniu skrzydło swobodnie się domyka i zatrzaskuje? Bez tego drzwi mogą nie spełnić swojej funkcji podczas pożaru.

W przypadku zamków sterowanych elektrycznie trzeba dodatkowo ustalić, jak zachowają się po sygnale pożarowym i przy zaniku zasilania. Odblokowanie wyjścia musi być zapewnione zgodnie z przyjętym rozwiązaniem ewakuacyjnym, a skrzydło nadal powinno pełnić funkcję oddzielenia przeciwpożarowego. Takie rozwiązania wymagają sprawdzenia nie tylko na papierze, lecz także podczas prób działania.

Jak często kontrolować drzwi przeciwpożarowe i ich zamki?

Drzwi przeciwpożarowe oraz współpracujące z nimi zamki należy kontrolować zgodnie z instrukcją producenta i dokumentacją obiektu, nie rzadziej niż wynika to z wymagań dla zastosowanych urządzeń przeciwpożarowych. Przepisy dotyczące takich urządzeń przewidują przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne co najmniej raz w roku. Nie oznacza to jednak, że przez pozostałe miesiące można ignorować usterki zauważone podczas codziennego użytkowania.

Podczas przeglądu sprawdza się między innymi stan skrzydła, ościeżnicy i uszczelek, pracę zawiasów oraz samozamykacza, zatrzaskiwanie zamka i działanie okuć od strony ewakuacji. Ważne są także szczeliny, ocieranie skrzydła o posadzkę i przeszkody ustawione przy drzwiach. Z pozoru drobna zmiana, taka jak wymiana klamki, może wpłynąć zarówno na możliwość wyjścia, jak i na odporność ogniową zestawu.

Drzwi przeciwpożarowe intensywnie użytkowane warto sprawdzać również podczas bieżących obchodów. Jeśli skrzydło nie domyka się, okucie zacina się albo do otwarcia wyjścia potrzebny jest klucz, nie należy czekać do terminu kolejnego przeglądu. Usterkę trzeba zgłosić i usunąć, a do tego czasu zapewnić bezpieczne warunki ewakuacji.

Co zrobić, gdy wyjście ewakuacyjne jest zamknięte na klucz?

Jeżeli otwarcie wyjścia ewakuacyjnego wymaga klucza, należy niezwłocznie przywrócić możliwość natychmiastowego wyjścia i ocenić, czy potrzebna jest zmiana zamka lub okuć. Samo przekazanie klucza osobie dyżurującej nie rozwiązuje problemu. Przy większej liczbie drzwi warto sprawdzić cały przebieg drogi ewakuacyjnej, ponieważ jedno zablokowane wyjście może unieważnić przyjęty sposób opuszczenia budynku.

Najpierw trzeba ustalić, po której stronie drzwi znajdują się osoby ewakuujące się i czy dane przejście rzeczywiście pełni funkcję wyjścia ewakuacyjnego. Następnie należy porównać stan faktyczny z dokumentacją obiektu, w tym z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego, jeśli jest wymagana. Dopiero na tej podstawie dobiera się sposób zabezpieczenia wejścia, który nie ograniczy wyjścia i nie naruszy właściwości drzwi przeciwpożarowych.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: drzwi mogą ograniczać dostęp do chronionej części budynku, ale nie mogą zatrzymywać ludzi uciekających przed pożarem. Sprawny zamek, właściwe okucia i domykające się skrzydło muszą działać razem — dopiero wtedy drzwi przeciwpożarowe spełniają obie swoje funkcje.

Najczęściej zadawane pytania