Wybór drzwi przeciwpożarowych EI30 lub EI60 zależy od klasy odporności ogniowej wymaganej dla konkretnego przejścia w dokumentacji budynku. EI30 oznacza 30 minut szczelności i izolacyjności ogniowej w warunkach badania, a EI60 — 60 minut. O wymaganej klasie decydują m.in. rodzaj oddzielenia przeciwpożarowego oraz funkcja pomieszczeń po obu stronach drzwi. Osobno należy uwzględnić wymagania dotyczące dymoszczelności i samoczynnego zamykania oraz zgodność całego zestawu drzwiowego z warunkami montażu.
Jak wybrać drzwi przeciwpożarowe EI30 lub EI60?
Drzwi przeciwpożarowe dobiera się do wymagań konkretnego przejścia, a nie według zasady, że wyższa klasa zawsze będzie lepsza. O wyborze między EI30 a EI60 decydują przede wszystkim projekt budynku, wymagana klasa oddzielenia przeciwpożarowego oraz funkcja pomieszczeń po obu stronach drzwi. Przed zamówieniem trzeba ustalić także, czy przejście wymaga odporności na dym i samozamykania.
Porównując drzwi przeciwpożarowe EI 30 i EI 60, warto zacząć od dokumentacji obiektu: projektu, dokumentacji powykonawczej i instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, jeśli jest wymagana. To w nich powinny być określone wymagania dla przejścia. Jeżeli zapis jest niejasny albo zmienił się sposób użytkowania pomieszczenia, nie należy wybierać klasy wyłącznie na podstawie wyglądu istniejących drzwi.
W praktyce na decyzję wpływa również sposób korzystania z przejścia. Drzwi na intensywnie użytkowanej trasie ewakuacyjnej muszą nie tylko zapewniać wymaganą odporność ogniową, lecz także dać się bez przeszkód otworzyć i skutecznie zamknąć po każdym przejściu. Z kolei drzwi utrzymywane w pozycji otwartej wymagają rozwiązania, które zamknie je w przewidzianych warunkach pożaru.
Co oznacza klasa EI30 i EI60 drzwi przeciwpożarowych?
Klasa EI30 oznacza zachowanie szczelności ogniowej i izolacyjności ogniowej przez 30 minut w warunkach badania, a EI60 — przez 60 minut. Drzwi przeciwpożarowe o wyższej klasie dłużej ograniczają przedostawanie się ognia i nagrzewanie powierzchni po stronie niezagrożonej. Nie oznacza to jednak, że w rzeczywistym pożarze można traktować ten czas jako gwarantowany czas bezpiecznej ewakuacji.
Litera E odnosi się do szczelności ogniowej, czyli ograniczenia przenikania płomieni i gorących gazów. Litera I określa izolacyjność ogniową — ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nieobjętej pożarem. Klasyfikację wyrobu ustala się na podstawie badań, między innymi według PN-EN 1634-1, i przedstawia zgodnie z zasadami PN-EN 13501-2.
Na oznaczeniu mogą pojawić się dodatkowe właściwości. Klasa C dotyczy zdolności do samoczynnego zamykania, natomiast oznaczenia Sa lub S200 odnoszą się do dymoszczelności. Drzwi przeciwpożarowe EI60 nie stają się automatycznie drzwiami dymoszczelnymi tylko dlatego, że mają wyższą odporność ogniową. Jeśli projekt wymaga ograniczenia przepływu dymu, odpowiednia właściwość musi wynikać z dokumentacji wyrobu.
Kiedy drzwi przeciwpożarowe EI30 wystarczą, a kiedy potrzebne jest EI60?
Drzwi przeciwpożarowe EI30 wystarczają tam, gdzie dla danego otworu określono właśnie taką klasę; EI60 są potrzebne, gdy wymóg dla przejścia wynosi 60 minut. Nie ma jednej klasy właściwej dla wszystkich korytarzy, pomieszczeń technicznych czy przejść między częściami budynku. Wymaganie trzeba odczytać dla konkretnego rozwiązania budowlanego.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków wiąże odporność drzwi w oddzieleniach przeciwpożarowych z wymaganiami dotyczącymi tych oddzieleń. W typowych rozwiązaniach drzwi EI30 mogą występować w ścianie oddzielenia o klasie REI60, a EI60 — w ścianie o klasie REI120. To przykłady zależności, a nie metoda samodzielnego kwalifikowania każdego otworu. Znaczenie mają także przeznaczenie budynku, jego wysokość, strefy pożarowe i szczegółowe warunki dla danego przejścia.
Podczas oceny istniejącego obiektu częstym błędem jest kierowanie się samym napisem na skrzydle. Drzwi przeciwpożarowe stanowią zestaw: skrzydło, ościeżnicę, uszczelki, zawiasy, zamek, samozamykacz oraz sposób osadzenia. Nawet skrzydło EI60 nie zapewni wymaganej ochrony, jeśli zamontowano je z nieodpowiednią ościeżnicą albo po późniejszej przeróbce nie domyka się do końca.
Jak sprawdzić drzwi przeciwpożarowe przed montażem?
Przed montażem drzwi przeciwpożarowych należy sprawdzić wymaganą klasę EI, ewentualną dymoszczelność i zdolność do samoczynnego zamykania oraz zgodność wybranego zestawu z dokumentacją wyrobu. Trzeba też potwierdzić, że sposób montażu przewidziano dla rodzaju ściany, grubości przegrody i wymiarów otworu. Sama deklaracja klasy EI na skrzydle nie wystarcza.
Istotny jest zakres dopuszczalnych wymiarów, kierunek otwierania oraz wyposażenie przewidziane przez producenta. Zmiana okuć, wykonanie dodatkowego przeszklenia czy podcięcie skrzydła mogą naruszyć warunki, w których potwierdzono właściwości drzwi. Drzwi przeciwpożarowe należy montować zgodnie z instrukcją dla danego zestawu, z zachowaniem wskazanego sposobu wypełnienia szczelin między ościeżnicą a ścianą.
Po montażu warto wykonać prostą próbę użytkową: otworzyć skrzydło, puścić je i sprawdzić, czy samozamykacz doprowadza je do pełnego zamknięcia oraz zatrzaśnięcia. Kontroli wymagają również uszczelki, szczeliny, stan ościeżnicy i współpraca z systemem sygnalizacji pożaru, jeśli drzwi są z nim połączone. Wynik odbioru oraz dokumenty wyrobu powinny pozostać w dokumentacji obiektu.
Jak często kontrolować szczelność i sprawność zamykania?
Drzwi przeciwpożarowe warto sprawdzać na bieżąco podczas użytkowania, a przeglądy organizować zgodnie z dokumentacją techniczną i wymaganiami dla zastosowanego rozwiązania. Dla drzwi wyposażonych w system sterowania, stanowiących urządzenie przeciwpożarowe, przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne przeprowadza się nie rzadziej niż raz w roku, chyba że dokumentacja wymaga częściej. Nie należy automatycznie przenosić tej zasady na każde niesterowane drzwi EI.
Codzienna obserwacja pozwala wykryć usterki, które mają największe znaczenie w razie pożaru: zablokowany samozamykacz, uszkodzoną uszczelkę, ocierające skrzydło lub drzwi podparte klinem. Drzwi przeciwpożarowe, które pozostają otwarte mimo wymogu zamknięcia, nie spełniają swojej funkcji oddzielającej. Usterkę trzeba usunąć, a nie obchodzić ją przez regulację wykonaną bez odniesienia do dokumentacji zestawu.
Ostateczny wybór między EI30 a EI60 powinien więc wynikać z wymagań dla przejścia, a nie z samej dostępności drzwi. Równie ważne jak prawidłowa klasa są zgodny z dokumentacją montaż i sprawne zamykanie przez cały okres użytkowania budynku.
Najczęściej zadawane pytania
Co zrobić, gdy drzwi przeciwpożarowe nie domykają się po przejściu?
Sprawdź, czy skrzydła nie blokuje przeszkoda i czy uszczelka nie jest widocznie uszkodzona. Zgłoś usterkę osobie odpowiedzialnej za utrzymanie budynku, aby sprawdzono samozamykacz, zamek i ustawienie skrzydła. Nie podpieraj drzwi ani nie reguluj ich w sposób niezgodny z dokumentacją zestawu.
Czy drzwi EI60 można utrzymywać w pozycji otwartej?
Jeżeli drzwi mają pozostawać otwarte podczas normalnego użytkowania, potrzebują przewidzianego w projekcie rozwiązania, które zwolni je i umożliwi zamknięcie w warunkach pożaru. Nie wolno zastępować takiego rozwiązania klinem ani inną mechaniczną blokadą skrzydła. Po zamknięciu drzwi powinny osiągnąć pozycję wymaganą dla danego zestawu, w tym zatrzasnąć się, jeśli tego wymaga jego konstrukcja.
Jak potwierdzić dymoszczelność drzwi przeciwpożarowych?
Porównaj wymaganie zapisane w projekcie z dokumentacją wybranego zestawu drzwiowego. Dymoszczelność powinna być potwierdzona odpowiednią klasyfikacją, na przykład Sa lub S200; samo oznaczenie EI30 albo EI60 jej nie potwierdza. Sprawdź też, czy zastosowane uszczelki i sposób montażu odpowiadają dokumentacji zestawu.
Czy można samodzielnie wymienić samozamykacz lub uszczelki?
Przed wymianą sprawdź w dokumentacji drzwi, jakie części są dopuszczone dla danego zestawu. Samozamykacz lub uszczelka o innych parametrach mogą zmienić sposób zamykania albo właściwości potwierdzone dla drzwi. Po wymianie sprawdź pełne domknięcie skrzydła i odnotuj wykonaną czynność w dokumentacji obiektu.
Jak sprawdzić drzwi połączone z systemem sygnalizacji pożaru?
Podczas zaplanowanej próby sprawdź, czy sygnał z systemu SSP zwalnia drzwi utrzymywane w pozycji otwartej oraz czy skrzydło całkowicie się zamyka. Próbę przeprowadź zgodnie z dokumentacją systemu, z uwzględnieniem procedur obowiązujących w obiekcie. Jeśli sterowane drzwi stanowią urządzenie przeciwpożarowe, rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków wymaga ich przeglądów technicznych i konserwacji nie rzadziej niż raz w roku, chyba że dokumentacja wskazuje częstsze terminy.