Czy drzwi przeciwpożarowe mogą być zamknięte na klucz?

Drzwi przeciwpożarowe mogą być zamknięte na klucz, jeżeli nie blokuje to ewakuacji ani wymaganej funkcji przeciwpożarowej. Drzwi stanowiące wyjście lub położone na drodze ewakuacyjnej muszą dać się natychmiast otworzyć od strony ewakuacji bez użycia klucza, również przy zaniku zasilania. Poza drogą ewakuacyjną zamknięcie na klucz jest dopuszczalne, o ile nie odcina wymaganego wyjścia ani dostępu do urządzeń przeciwpożarowych. Zamek i okucia nie mogą utrudniać domknięcia drzwi ani naruszać właściwości zestawu przeciwpożarowego.

Kiedy drzwi przeciwpożarowe można zamknąć na klucz?

Drzwi przeciwpożarowe można zamknąć na klucz tylko wtedy, gdy nie uniemożliwia to ewakuacji. Jeśli stanowią wyjście lub znajdują się na drodze ewakuacyjnej, osoby opuszczające budynek muszą móc otworzyć je od strony ewakuacji bez szukania klucza, także przy zaniku zasilania. Sama odporność ogniowa drzwi nie rozstrzyga więc, czy wolno je zamknąć na zamek.

Dobór klasy odporności ogniowej to osobna kwestia; wyjaśnia ją poradnik Drzwi przeciwpożarowe EI30 czy EI60, od czego zależy wybór?. Klasa EI określa, jak długo drzwi zachowują wymaganą szczelność i izolacyjność ogniową w warunkach badania. Nie mówi natomiast, czy dane przejście jest potrzebne do opuszczenia obiektu.

Przed decyzją o zamknięciu trzeba zatem ustalić funkcję drzwi w konkretnym budynku. Pomagają w tym dokumentacja obiektu, przebieg dróg ewakuacyjnych oraz instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, jeżeli jest wymagana. W praktyce spotyka się bowiem drzwi o tej samej klasie EI, z których jedne prowadzą do wyjścia ewakuacyjnego, a drugie oddzielają pomieszczenie techniczne. Sposób ich zabezpieczenia może być różny.

Dlaczego drzwi przeciwpożarowe na drodze ewakuacyjnej muszą się otwierać bez klucza?

Drzwi przeciwpożarowe na drodze ewakuacyjnej muszą umożliwiać natychmiastowe przejście, ponieważ podczas pożaru nikt nie powinien tracić czasu na odnalezienie osoby z kluczem. Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków zabrania zamykania drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie w razie zagrożenia.

Nie oznacza to, że każde takie drzwi muszą być dostępne z obu stron dla wszystkich. Można ograniczyć wejście z zewnątrz, pozostawiając swobodne otwarcie od strony ewakuacji. Służą do tego odpowiednio dobrane okucia, na przykład klamka lub urządzenie przeciwpaniczne. Przy ich doborze znaczenie mają liczba użytkowników, przeznaczenie obiektu i rozwiązania przyjęte w projekcie. Okucia do wyjść ewakuacyjnych określają m.in. normy PN-EN 179 i PN-EN 1125.

Założenie, że klucz wisi obok drzwi, nie jest równoważne możliwości natychmiastowego wyjścia. Może zostać zabrany, a w zadymieniu jego odnalezienie będzie trudne. Również zamek wymagający przekręcenia klucza od strony opuszczanego pomieszczenia jest niewłaściwym rozwiązaniem, jeśli drzwi mają służyć ewakuacji.

Czy drzwi przeciwpożarowe poza drogą ewakuacyjną można zamknąć na klucz?

Drzwi przeciwpożarowe poza drogą ewakuacyjną co do zasady można zamknąć na klucz, jeżeli nie odcinają wymaganego wyjścia z pomieszczenia ani dostępu do urządzeń potrzebnych podczas działań ratowniczych. Ocenia się ich rzeczywistą funkcję, a nie tylko oznaczenie EI na skrzydle.

Przykładem są drzwi oddzielające pomieszczenie, do którego dostęp powinien być ograniczony. Zamknięcie takiego pomieszczenia może być uzasadnione, ale najpierw trzeba sprawdzić, czy przebywająca w nim osoba będzie mogła wyjść bez klucza. Istotne jest również to, czy za drzzwiami nie znajdują się urządzenia przeciwpożarowe, do których dostęp musi pozostać zapewniony.

Zamknięcie na klucz nie może osłabiać funkcji przeciwpożarowej. Drzwi powinny domykać się zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, a skrzydło musi przylegać do ościeżnicy. Dodatkowy zamek, otwór wykonany w skrzydle lub wymiana okucia bez sprawdzenia dokumentacji mogą naruszyć właściwości zestawu drzwiowego. Dlatego zmiany wyposażenia należy oceniać w odniesieniu do dokumentacji i dopuszczonych rozwiązań dla danych drzwi.

Jak zabezpieczyć drzwi przeciwpożarowe przed dostępem bez blokowania ewakuacji?

Drzwi przeciwpożarowe można zabezpieczyć przed wejściem osób nieuprawnionych, zachowując możliwość wyjścia od strony ewakuacji. Sposób działania zamka, okucia lub kontroli dostępu trzeba jednak sprawdzić również na wypadek pożaru i utraty zasilania, a nie tylko podczas zwykłego użytkowania budynku.

W prostym układzie wystarcza zamek, który ogranicza wejście z jednej strony, lecz pozwala otworzyć drzwi od strony ewakuacji bez klucza. W innych obiektach stosuje się rozwiązania współpracujące z systemem sygnalizacji pożaru. Ich działanie musi odpowiadać projektowi i scenariuszowi pożarowemu, w tym przewidzianej reakcji na alarm oraz awarię zasilania. Nie należy zakładać, że samo zamontowanie elektrozaczepu albo przycisku wyjścia automatycznie zapewnia bezpieczną ewakuację.

Ważny jest też samozamykacz. Jeśli drzwi mają tworzyć oddzielenie przeciwpożarowe, po przejściu powinny wracać do pozycji zamkniętej. Podpieranie skrzydła klinem rozwiązuje problem wygody tylko pozornie: w razie pożaru otwarte drzwi nie ograniczą rozprzestrzeniania się dymu i ognia. Jeżeli drzwi mają pozostawać otwarte podczas normalnej pracy, potrzebne jest przewidziane do tego rozwiązanie, które zwolni skrzydło w wymaganej sytuacji.

Jak często sprawdzać zamki, samozamykacze i okucia?

Zamki, samozamykacze i okucia należy kontrolować regularnie oraz po każdej usterce lub zmianie sposobu użytkowania przejścia. Jako praktyczne minimum warto zaplanować udokumentowaną kontrolę co najmniej raz w roku, a w intensywnie użytkowanych przejściach wykonywać proste próby działania częściej. Terminy przeglądów należy dopasować do dokumentacji urządzeń, wymagań dotyczących zastosowanych systemów i zasad utrzymania obiektu.

Podczas kontroli drzwi przeciwpożarowych nie wystarczy sprawdzić, czy da się przekręcić klucz. Trzeba przejść przez drzwi w kierunku ewakuacji, ocenić działanie okucia i upewnić się, że skrzydło zamyka się bez ocierania. Warto obejrzeć uszczelki, zawiasy, ościeżnicę oraz miejsce współpracy zamka z zaczepem. Jeżeli zamknięcie jest sterowane elektrycznie, próbę należy przeprowadzić także dla stanów przewidzianych w dokumentacji, zwłaszcza alarmu pożarowego i zaniku zasilania.

Każdą usterkę wpływającą na możliwość wyjścia albo domknięcie drzwi trzeba usunąć bez zwłoki. Właściwie zabezpieczone drzwi przeciwpożarowe łączą dwie funkcje: pozwalają szybko opuścić zagrożoną część budynku i po zamknięciu ograniczają rozwój pożaru. Zamek jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy nie przeszkadza w realizacji żadnej z nich.

Najczęściej zadawane pytania